Gerçek Gıda Allerjisi Gıda Intoleransı

Gerçek gıda allerjisi oldukça nadir görülür ve semptomları gıda allerjisine bağlı olduğu düşünülen hastaların ancak %1 inde gerçek gıda allerjisi olduğu anlaşılmıştır. Gıda allerjisinde IgE aracılığı ile oluşan allerji söz konusudur. Karakteristik olarak, allerjik olunan gıdanın alınmasından sonra dakikalar içinde başlayan, dudaklarda, ağızda ve farenkste kaşıntı ve ödem ortaya çıkar ve buna cilt döküntüleri, larinks ödemi, senkop ve bronkospazm gibi anaflaktik reaksiyonlar eklenebilir. Yerfıstığı, bıldırcın yumurtası, deniz ürünleri (midye vb.), bazı meyve suları ve gıda koruyucu veya kıvamlandırıcı olarak kullanılan bazı maddeler sıklıkla gıda allerjisi oluşturan maddeler olarak bilinir. Teşhis anamnezde belli gıdaların alınmasından sonra tipik semptomların oluştuğunun öğrenilmesi, eliminasyon diyetlerine cevabın değerlendirilmesi ve deri testleri ile koyulur. Son yıllarda kolonoskopik allerjen provakasyonu tanımlanmış ve kullanılmaya başlanmıştır. (COLAP) . Bu yöntemde kolonoskopi sırasında allerjen direkt olarak çekumda submukozal olarak enjekte edilir ve mukozadaki değişiklikler endoskopik olarak gözlenerek değerlendirilir. Deri testinde negatif sonuç alınan allerjenlerle COLAP la pozitif sonuç alınabilmekte ve bu test sonucuna göre eliminasyon diyeti uygulanan hastaların %80 den fazlasında semptomatik düzelme elde edilebilmektedir. Bazı hastalarda zaman içinde gıda allerjisi azalarak tamamen kaybolabilir. (‘Grow out’ fenomeni). Çocukluk çağında inek sütü allerjisi olan çocukların %90 ı, yumurta allerjisi olanların da %50 si zamanla düzelmektedir.

Gıda intoleransı ise bazı gıdaların alınmasından sonra oluşan ve allerjik reaksiyonlar dışındaki yan etkileri tanımlamak amacıyla kullanılır. Örneğin farmakolojik olarak aktif bir made olan kafein yüksek miktarda alındığında veya veya MAO inhibitörü kullanan hastalar tyramin içeren maya veya peynir gibi gıdalar tükettiklerinde bazı yan etkiler oluşabilir. Beyaz ırkın yaklaşık %15 inde görülebilen laktoz intoleransı başka bir örnek olarak verilebilir. İrritabl barsak hastalığı olanların yaklaşık %50 sinde gıda entoleransı belirtileri saptanır. Gıda entoleransında semptomlar gıda allerjisinin aksine daha uzun sürede ortaya çıkar ve kronik bir seyir gösterir. Karında şişkinlik, gaz, ishal ve karın ağrısı başlıca semptomlardır. Gıda entoleransı teşhisi koyulmadan önce hastaların herhangi bir organik hastalık ve gerçek gıda allerjisi olasılığı yönünden ayrıntılı tetkiklerle incelenmesi gerekir. Eliminasyon diyetlerine cevabın değerlendirilmesi teşhisde yardımcı olur.

 

Yazının Tamamını Oku